Thema 5: Energie
Onze energievoorziening moet haalbaar, betaalbaar en toekomstbestendig zijn. Onder die randvoorwaarden wordt de energietransitie ook in Westerkwartier steeds meer onderdeel van het dagelijks leven. Als gemeente, als dorp, als (agrarisch) ondernemer en als huishouden willen we waar het kan zelfvoorzienend zijn. Dit is ons uitgangspunt voor de komende jaren. We willen breder en op een originele, soms dwarse manier kijken naar hoe we bij het einddoel van een CO2-neutrale gemeente kunnen komen. Dat betekent meer focus op lokale initiatieven, coöperatieve kracht vanuit de samenleving en maatwerk leveren waar dat kan. Zo werken we samen met onze inwoners en (agrarisch) ondernemers aan een duurzaam en toekomstbestendig Westerkwartier.
Innovatie die bij ons past; duurzaam op onze eigen manier
Ons uitgangspunt is helder: wat we zelf verbruiken, willen we zoveel mogelijk zelf opwekken. En dat kan op verschillende manieren. Via zonne-energie en windenergie, maar we kijken ook naar een grotere rol voor mestvergisting, groen gas en pilots voor het vergisten van groen- en snoeiafval. Hiermee benutten we lokale reststromen op een slimme manier en versterken we het verdienvermogen van onze agrarische sector. We stimuleren initiatieven die bijdragen aan duurzame energieproductie én aan een circulaire economie.
Wij nodigen dorpen uit om met ons in gesprek te gaan om initiatieven te bespreken. Wij helpen ze op weg om deze initiatieven te veranderen in realiteit. We kijken daarbij breder dan één techniek: combinaties van zon, wind, agrarisch gebruik en opslag horen bij een moderne, robuuste energievoorziening.
In het RES-bod (onze inzet voor de Regionale Energiestrategie) hebben wij een derde deel gereserveerd voor zon op dak. Dat blijven we stimuleren. Daarnaast gaan we door met de maatschappelijke tender die is uitgeschreven voor het zoekgebied Zuidelijk Westerkwartier. De ontmanteling van de NAM locatie blijkt niet binnen de eerder gestelde termijn van de RES-afspraken haalbaar. Door de huidige geopolitieke onzekerheden blijft de ondergrondse gasopslag in Grijpskerk van strategisch belang voor de Nederlandse en Europese energievoorziening. Zolang niet duidelijk is wanneer de locatie daadwerkelijk wordt vrijgemaakt, realiseren wij niet de beoogde grootschalige elektriciteitsopwekking op deze plek. Wij zien op dit moment geen alternatief voor grootschalige opwek van zon op land.
Energie van en voor de gemeenschap
We continueren de samenwerking met de energiecoöperaties en ondersteunen hen in hun ontwikkeling. Dorpen en bedrijventerreinen krijgen de kans om eigen stroom op te wekken en te verdelen of zo nodig tijdelijk op te slaan in batterijen. Dat maakt ons minder afhankelijk van het volle elektriciteitsnet en versterkt het gevoel van eigenaarschap. Dorpen die energieneutraal willen worden, krijgen de ruimte om bijvoorbeeld een dorps(wind)molen te realiseren. We vergroten daarmee de betrouwbaarheid van ons energiesysteem en houden energie zoveel mogelijk dichtbij huis. We gaan graag met agrariërs in gesprek om te kijken naar de mogelijkheden die windenergie voor hen biedt. Niet meteen met vastomlijnde kaders, maar juist door te kijken wat op die plek nodig is om het initiatief rendabel te maken.
Een gemeente die zelf het goede voorbeeld geeft
We gaan deze periode aan de slag met de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed en ons wagenpark. Ook werken we verder aan onze programmatische aanpak voor de gebouwde omgeving; isolatie, ventilatie en energiebesparing blijven de basis. Wij zorgen er met onze aanvullende regeling op het gebied van isolatie en ventilatie voor dat niemand buiten de boot valt. De Rijksmiddelen die we ontvangen zetten we zorgvuldig en sluitend in.
De werkelijkheid van netcongestie
We ontkomen er niet aan: de komende jaren gaan straten open, worden transformatorhuisjes geplaatst en verandert de ondergrondse infrastructuur. Ook de komst van de nieuwe 380 KV over onze gemeente heeft behoorlijke ruimtelijke impact. Dat is ingrijpend, maar noodzakelijk. Het aansluiten van initiatieven op daken op het net is momenteel erg lastig. Tegelijkertijd zetten we alles op alles om de druk op het net te verminderen door lokaal op te wekken, lokaal te gebruiken en alternatieve energiestromen zoals groen gas te stimuleren. We werken samen met de netbeheerders aan een snelle en kwalitatief goede uitvoering van de noodzakelijke werkzaamheden.
Warmte die werkt
De warmtetransitie vraagt om zorgvuldige keuzes. Daarom willen we een haalbaar, betaalbaar en betrouwbaar warmteprogramma dat aansluit bij de kenmerken van het Westerkwartier. Per buurt en dorp onderzoeken we welke warmteoplossingen technisch en financieel passend zijn, met nadruk op isolatie en stapsgewijze verduurzaming. In veel gevallen gaat dit om individuele oplossingen.
