Thema 1: Sociaal domein
De maatschappelijke opgave binnen het sociaal domein is de afgelopen jaren toegenomen. Dit is het gevolg van bijvoorbeeld demografische ontwikkelingen, een toenemende zorgvraag en brede maatschappelijke veranderingen. Om die reden zien wij de noodzaak om veranderingen en verbeteringen door te voeren binnen onze invloedsfeer. We zijn ons bewust dat we daarin ook afhankelijk zijn van de keuzes die het Rijk maakt. We blijven mensen helpen waar we kunnen, maar leggen de verantwoordelijkheid waar het hoort. We kijken waar de bureaucratie en regeldruk minder kan en onderzoeken waar we meer kostenefficiënt kunnen zijn.
Nabijheid van zorg
Westerkwartier heeft een groot oppervlak en toch willen we zorgen voor nabijheid. We willen onze inwoners kennen. Daarin staan we als gemeente niet alleen, we willen de samenleving daarvoor benutten. Het gaat om het complete netwerk in de zorg. We denken dan aan samenwerkingspartners als het gezin, de school, de jeugdconsulent en de sportvereniging. Maar ook de boa’s en de wijkagenten spelen een rol in de keten.
Gemeenschapsgericht werken
We zien daarnaast in de samenleving een verandering. Er is steeds vaker een opeenstapeling van problemen in beeld, daar willen we als gemeente actief op inspelen. Dat doen we door gemeenschapsgericht te werken. Wat heeft een gebied of gezin nodig en hoe kunnen we daar in het netwerk de best mogelijke oplossing voor zoeken? De uitdaging is om te kijken waar we kunnen samenwerken. Dat kan op verschillende niveaus; per dorp, per buurt, per straat of per school. Een sterke pedagogische basis voor gezinnen vraagt om een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Binnen het maatschappelijke netwerk dragen burgers en vrijwillige verbanden samen bij aan het opvoeden en opgroeien van kinderen. Dat gebeurt door het versterken van gezinnen, door vertrouwen te geven en handvatten te bieden, laagdrempelig en doeltreffend.
Het doel is samen vroeg te signaleren waar de benodigde zorg preventiever kan, zodat jongeren, ouderen en andere hulpbehoevenden niet in een later stadium in de professionele hulp terechtkomen. Dit geldt zeker voor kinderen. Preventie is voor hen niet alleen een manier om problemen te voorkomen, maar ook een investering in kansengelijkheid en bestaanszekerheid. Wij willen dat ieder kind in Westerkwartier de kans krijgt om talenten te ontwikkelen, ongeacht inkomen, achtergrond of thuissituatie. Daarom zetten we in op het voorkomen van achterstanden en het vroeg signaleren van problemen. Samen met gezinnen, onderwijs, verenigingen en maatschappelijke organisaties versterken we de omgeving waarin kinderen opgroeien, zodat zij niet alleen mee kunnen doen, maar ook vooruitkomen.
Verantwoordelijkheid geven en nemen
Wij willen mensen helpen waar nodig. Dat is ook waar we voor staan. Maar juist vanuit de gedachte dat we werken vanuit een sociaal netwerk, willen we ook de verantwoordelijkheid van andere partijen scherper benoemen en beleggen. De verantwoordelijkheid voor kinderen begint bij de ouders en ook scholen en zorginstellingen hebben daarin een rol. We willen afspraken maken in het sociaal domein en elkaar ook kunnen aanspreken op die gemaakte afspraken. We gaan samen met de samenleving de sociale basis versterken. Daar waar het kan willen we meer pragmatisch handelen, we onderzoeken ook wat er kan zonder indicatie.
Met scholen en andere samenwerkingspartners gaan we het gesprek aan over jeugdhulp, om te kijken hoe we er samen voor zorgen dat we vroeg signaleren en preventief omgaan met de zorg voor de jeugd, ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid.
We geven vrijwilligersorganisaties een plek in de aanbesteding sociaal domein, zodat zij laagdrempelig die zorg kunnen verlenen. Daarna kijken we wat er professioneel georganiseerd moet worden. Vraaggestuurd werken is daarbij het uitgangspunt.
Efficiënter omgaan met kosten
Er gaat vanuit de gemeente veel geld om in het sociaal domein. Wij willen daar een brede efficiëntieslag maken, samen doelmatiger worden. We kijken naar onze eigen middelen en uitvoerende taken, maar ook naar die van de uitvoeringsinstanties. Het kostenbewustzijn moet in de volledige keten worden vergroot. Daarmee moet de betaalbaarheid van het sociaal domein worden gewaarborgd.
We gaan onderzoeken waar de zorgvraag inkomensafhankelijk kan. Dat betekent soms ook strengere normen hanteren. We kunnen niet blijven doen wat we tot nu toe hebben gedaan. Uiteindelijk gaan de middelen naar de mensen die dat het hardst nodig hebben. In het efficiënter omgaan met de kosten ligt er ook een taak voor ons als gemeente. We gaan zelf scherper begroten, en kijken ook waar we taken en verantwoordelijkheid bij onze samenwerkingspartners beleggen.
