Participatieverslag streefbeeld Oostergast Oost Zuidhorn

1. Aanleiding

1.1 Woningbehoefte

In de kern Zuidhorn, inclusief Briltil, bestaat behoefte aan nieuwe woningen. Tot 2030 wordt de woningbehoefte geraamd op 500 tot 700 woningen. Voor de periode 2030 tot 2040 wordt de behoefte geschat op nog eens 250 tot 600 woningen.

Inbreiding en herontwikkeling van bestaande locaties hebben de voorkeur boven uitbreiding. Deze mogelijkheden zijn echter onvoldoende om in de volledige woningbehoefte te voorzien. Daarom is uitbreiding noodzakelijk.

De locatie Oostergast Oost kan mogelijk bijdragen aan deze uitbreiding. In het Dorpswoonplan Zuidhorn‑Briltil, vastgesteld op 6 juni 2024, is daarom de volgende actie opgenomen: start met verkennen woningbouw Oostergast Oost – alleen met uitbreiding kan Zuidhorn vooruit.

1.2 Voorkeursrecht

Omdat aan de gronden in Oostergast Oost een toekomstige woonfunctie wordt toegedacht en de gemeente de regie wil voeren over een mogelijke gebiedsontwikkeling, is op 13 december 2023 een voorkeursrecht gevestigd op acht percelen in het plangebied.

Dit voorkeursrecht heeft een geldigheidsduur van drie jaar. Om het voorkeursrecht te behouden, moet vóór 13 december 2026 een opvolgend planologisch besluit worden genomen.

1.3 Omgevingsprogramma

De gemeente heeft besloten een Omgevingsprogramma op te stellen voor Oostergast Oost. Dit programma biedt kaders voor de ontwikkeling van het gebied als woongebied en zorgt voor het behoud van het gevestigde voorkeursrecht.

Het betreft een kaderstellend Omgevingsprogramma op grond van artikel 3.4 van de Omgevingswet. Het programma heeft een zelfbindend karakter en vormt geen directe juridische basis voor woningbouw. Voor daadwerkelijke woningbouw is een wijziging van het Omgevingsplan nodig.

Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd tot vaststelling van het Omgevingsprogramma. De gemeenteraad is bevoegd tot vaststelling van het Omgevingsplan.

1.4 Participatie

Bij het vaststellen van een Omgevingsprogramma moet worden aangegeven hoe inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen zijn betrokken bij de voorbereiding en wat de resultaten daarvan zijn.

Wanneer het Omgevingsprogramma door het college wordt vastgesteld, moet ook worden beschreven hoe invulling is gegeven aan het gemeentelijke participatiebeleid, conform artikel 10.8 van het Omgevingsbesluit.

Doel, niveau en onderwerp van participatie

Om te voldoen aan de wettelijke eisen en draagvlak te creëren voor woningbouw in Oostergast Oost, is op 7 oktober 2025 een participatieplan vastgesteld.

Het participatieniveau is vastgesteld op informeren en raadplegen. Dit betekent dat belanghebbenden en andere geïnteresseerden:

• worden geïnformeerd over het project en de mogelijkheid hebben om te reageren;
• meningen, wensen, ideeën en zorgen kunnen delen met de gemeente.

De uiteindelijke besluitvorming ligt bij het college van burgemeester en wethouders. Het college bepaalt of en hoe de opgehaalde input wordt meegenomen.

De participatie richt zich op de volgende onderdelen:

• Modellenstudie
  De modellen geven inzicht in de bandbreedte van ontwikkelmogelijkheden en zijn globaal getoetst op financiële haalbaarheid.
  Status: afgerond. Het participatieverslag is vastgesteld op 3 maart 2026.
• Streefbeeld
  Op basis van de participatie op de modellenstudie is een streefbeeld opgesteld. Dit is vastgesteld door het college op 3 maart 2026 en vrijgegeven voor participatie.
• Voorkeursmodel
  Na participatie wordt het streefbeeld verder uitgewerkt tot een voorkeursmodel, dat onderdeel wordt van het Omgevingsprogramma.