Verslag Adviesraad Sociaal Domein Westerkwartier 1-12-2025

Opening, vaststellen agenda   

1. HW heet allen welkom. De beantwoording van de vragen van SW De Schans komt bij de ingekomen stukken (document is nagestuurd), agendapunt 3 komt na de rondvraag.

Mededelingen

• De fotograaf komt in het voorjaar, dit is een beter moment om foto’s te maken.
• Er zijn reacties binnengekomen op de vacature. Afgesproken wordt dat er ook standaard iemand vanuit de werkgroep, themagroep of doelgroep bij een sollicitatiegesprek zit. Om de delegatie niet “te zwaar” te maken, zijn drie personen bij een gesprek voldoende. Naast de voorzitter zullen na afstemming nog twee personen aanschuiven.
• Voortaan wil HW nieuwe leden ook mondeling een toelichting geven op alle informatie die bij de aanvang wordt verstrekt door de ambtelijk secretaris. 

Conceptverslag 3 november 2025

Tekst:  pagina 2 , eenzaamheid: De week van de eenzaamheid wordt genoemd. “Doordat er op andere vlakken ook vaak zaken spelen, hebben vrijwilligers soms teveel of te gecompliceerde taken.”

N.a.v.  Hiermee wordt het verslag goedgekeurd. 

Actielijst:

191. MB zal dit in mei inplannen.

215. De tekst zal worden aangepast voor het nieuwe jaarverslag.

245. Gereed.

246. Gereed.

247.  Gereed.

248. Gereed.

249. Dit volgt nog van een aantal themagroepen.

Vaste agendapunten

Themagroep Wmo

• Alle punten zijn besproken en vanuit de aanbesteding van hulpmiddelen wordt “Welzorg”  de nieuwe aanbieder. 

Themagroep Participatie

• Er zijn veel onderwerpen besproken: het armoedebeleid, het fonds voor volwassenen en sport (159 aanvragen), het noodfonds energie, menstruatiearmoede (op scholen liggen voorzieningen hiervoor), herziening potjeswijzer, sociale inclusieagenda.
• In januari wordt een nieuwe vacature met aandacht voor de P-wet uitgezet.

Themagroep Jeugd 

• Omdat er nogal wat ontwikkelingen zijn die ook veel raakvlakken hebben met andere thema’s, wordt er een plenaire presentatie in maart ingepland. Actie MB/EM.

Werkgroep sport, cultuur en gezonde leefstijl 

• Geen bijzonderheden. 

Platform Toegankelijk Westerkwartier

• ED geeft aan dat gewerkt wordt aan een identieke inrichting van gehandicaptenparkeerplaatsen, geleidelijnen in Grootegast, op- en afritten bij Abel Tasman etc. Complimenten voor de rondleiding bij Novatec, het gebouw is ook erg mooi geworden.

WSW

• WS geeft aan dat er bij de sociale werkplaatsen misschien veranderingen aankomen en waarschuwt voor Copilot. 

Stukken verzonden/ter kennisgeving

• Advies Inclusieagenda; uit de reactie van het college blijkt dat één punt niet is overgenomen uit het advies. Hiermee kan de ASDW akkoord gaan. ED geeft aan dat er enige onduidelijkheid was wie wat aan aanbevelingen heeft ingebracht. ED heeft vanuit haar rol uit het Platform e-mailcontact gehad met een raadslid, wil eerst de raadsvergadering afwachten. EM verwijst naar de bijlage, waarin de betrokken organisaties staan genoemd.
• Declaratieformulier graag deze week bij MB indienen. ACTIE allen.
• Nationale dag van de vrijwilliger.           

Vragen ASDW aan de wethouders 

Vanuit de themagroep WMO.

Ravijnjaar Sociaal Domein 2026 en verder…………De gemeenten ontvangen straks aanzienlijk minder financiële steun van het rijk. De daling van de rijksbijdragen wordt op dit moment geschat op ongeveer € 2,5 miljard. Lokale bestuurders en de VNG zijn bezorgd en leidt onontkoombaar tot een verschraling van de gemeentelijke voorzieningen en daardoor een aantasting van de leefbaarheid in de gemeenten! Wordt de gemeente hierdoor gedwongen tot bezuinigingen en strategische keuzes?  De verwachting is dat dit zal leiden tot minder middelen voor ondersteuning en minder toegankelijke zorg voor de inwoners. Vooral kwetsbare groepen in onze gemeente worden hier de dupe van. V.z.v. de leden van de ASDW weten zijn de kosten voor het komend jaar gedekt en kunnende voorzieningen op peil blijven. Ja toch?

Vraag:
Is de gemeente ook al bezig met een concept / ontwerp hoe de zorg op lange termijn op peil en gefinancierd kan worden?

De heer Nederveen licht eerst toe welke betekenis zijn speldje heeft met het oranje handje: dit is het symbool voor de Orange the World campage: aandacht vragen voor geweld tegen vrouwen en meisjes. De bovenstaande vraag wordt door de heer Nederveen beantwoord. Voor 2026 is er een  sluitende begroting maar voor de jaren erna een oplopend tekort. Het huidige college bereidt  richting van de nieuwe college- en raadsperiode e.e.a. voor t.a.v. keuzes die er gemaakt kunnen worden, ontwikkelingen die er zijn. Op basis daarvan zullen keuzes moeten worden gemaakt. Het “Groenboek” wordt genoemd (een overdrachtsdocument voor het nieuwe college). De kwetsbare groepen zullen zoveel mogelijk worden ontzien. Er is ook samenwerking met de gehele provincie en buurgemeenten op diverse terreinen om kosten te beperken. 

In Drenthe en Groningen belandt elk jaar zo’n 120 miljoen euro aan zorggeld in de zakken van criminelen en fraudeurs. Het gaat om geld voor jeugdzorg en maatschappelijke ondersteuning, waar gemeentes verantwoordelijk voor zijn. Een Almelose wethouder (Eugene van Mierlo) slaagt er in Twente in met een harde aanpak zorgcriminelen te weren en roept gemeentes in het Noorden op zijn aanpak over te nemen. (Zie het artikel In het DvhN d.d. 1 & 2 november 2025 ; in de katern WKND) In dit artikel is een uitgebreid interview met de betreffende wethouder over dit onderwerp en zijn werkwijze opgenomen. Bij de Twentse aanpak worden zorgaanbieders standaard via de Bibob-toets gescreend op banden met de misdaad. (Bibob =  Wet bevordering integriteitbeoordelingen door het openbaar bestuur en is een instrument voor gemeenten en provincies om de integriteit van bedrijven en personen te toetsen). 

Zo konden zorgaanbieders geweerd worden die veroordeeld zijn voor wapenbezit, hennepteelt en illegaal gokken. Anders hadden zij gewoon zorg geleverd aan kwetsbare inwoners! De Almelose wethouder pleit voor een landelijke standaard en roept gemeenten op om integriteitregels op te nemen in hun verordeningen, toezicht te versterken en samen te werken met ROC’s en zorgverzekeraars. Aan zijn oproep wordt kennelijk gehoor gegeven want onlangs heeft de gemeente Groningen aangegeven met een actieplan te komen om zorgfraude tegen te gaan. (Zie DvhN d.d. 13 november) “Hardere aanpak van zorgfraude in Stad”. Ook is in dezelfde krant een artikel opgenomen over de grootste kostenpost van de gemeente Westerkwartier, het sociaal domein :“Gemeenteraad Westerkwartier sombert over kosten jeugdzorg.” 

Vraag:
Hoe staat de gemeente Westerkwartier tegenover de oproep van de Almelose wethouder om ook gebruik te maken van de Bibob toets? Wellicht levert dit een besparing op!

De heer Nederveen beantwoordt de vraag. De gemeente Westerkwartier beschikt al over beleidsregels voor de Wet Bibob, maar past deze nu nog niet structureel toe bij Wmo- en jeugdzorgaanbieders. Binnen de organisatie wordt Bibob sporadisch toegepast, waarbij de coördinatie bij team OOV ligt. Omdat de omvang van zorgfraude binnen Westerkwartier nog onvoldoende in beeld is, vindt op 4 december 2025 een eerste ambtelijk overleg plaats tussen OOV, Toezicht, beleid en de bestuurssecretaris. Het doel van deze bijeenkomst is om elkaar beter te leren kennen in de werkcontext en inzicht te krijgen in elkaars werkzaamheden, prioriteiten en uitdagingen. Tijdens dit overleg wordt ook gekeken hoe we in de toekomst optimaal kunnen samenwerken door processen op elkaar af te stemmen, tijdig te communiceren en elkaar vroeg te betrekken bij relevante onderwerpen. 

Ervaringen uit Twente tonen aan dat Bibob kan helpen om malafide zorgaanbieders te weren en zo fraude en misbruik te voorkomen. Het instrument heeft bovendien een afschrikwekkend effect en kan bijdragen aan financiële besparingen. Een Bibob-procedure vraagt tegelijk veel inzet van medewerkers en vereist specialistische kennis. Dit is voor een kleinere gemeente een relevante overweging. Bibob-besluiten worden regelmatig aangevochten. De onderbouwing moet daarom zeer zorgvuldig zijn, wat stevige juridische expertise vraagt om risico’s zoals schadeclaims te voorkomen. Daarom moet worden afgewogen of de verwachte risico’s op zorgfraude opwegen tegen de inzet van tijd, middelen en deskundigheid.

Vanuit de themagroep Jeugd.

Wat is nu de lastigste opgave voor u  m.b.t. de Jeugdzorg? 

Bijvoorbeeld: Hoe monitort de gemeente Westerkwartier de kwaliteit van de te leveren Jeugdzorg? Hoe bonafide is een aanbieder? (Denk hierbij aan de huidige ontwikkelingen bij Jeugdzorg Noord en de op dit moment spelende landelijke akelige zaken, zoals Vlaardingen?)

De maatwerkvoorzieningen die nodig zijn omdat problematiek steeds complexer wordt en het zorglandschap niet dekkend is. En de hoge uitgaven die daarmee gepaard gaan.  ‘Jeugdhulp als servicepunt’: inwoners denken 'recht’ te hebben op en/of bepalen de route, de professional verliest diens rol als deskundige en te snel, te veel, ineffectieve en/of dure zorg is het resultaat. Toenemende druk op jeugdzorg door onderwijsproblemen Minder tijd voor signalering, verlies van pedagogische rol, samenwerking hapert, structurele kwaliteitsverschillen versterken ongelijkheid. Contractmanagement wordt vanuit de centrumregeling Jeugdregio Groningen uitgevoerd door de RIGG. Zij monitoren op kwaliteit. Vanzelfsprekend gevoed door de bevindingen van onze inwoners en professionals in de praktijk. Maar we hebben nu ervaren (Niekerk) dat SKJ-registraties, toezicht op kwaliteit, regelmatige contractgesprekken, ISO etc. op papier allemaal in orde kan zijn, maar in de praktijk evengoed nog voor veel ellende kan zorgen. Wat houdt uw uitspraak "Westerkwartier weigert te bezuinigen op Jeugdzorg"  in, afgezet tegen de uitgezette bezuinigingen van het Rijk?

Principieel begroten betekent dat de gemeente begroot wat daadwerkelijk nodig is om haar jeugdzorgplicht na te komen, in de verwachting dat het Rijk dit tekort zal (moeten) compenseren.

In hoeverre worden bewoners betrokken bij Rijks/gemeentelijk uit te voeren beleid? Met name als je het hebt over preventie/het voorkomen van? Zie als voorbeeld de pas gepubliceerde bestuurlijke beleidsmaatregel "geen drugshandel op straat", beleid "telefoonverbod voor jongeren" en het ontbreken van ruimte voor bewegingsonderwijs op de basisscholen. (De beleidsmaatregel "geen drugshandel op straat" schetst bijvoorbeeld alleen de gevolgen van niet toelaatbare acties en sancties maar niet de preventieve actie en het betrekken van burgers in onze gemeente.)

Als het gaat om het specifieke voorbeeld van de beleidsregel “geen drugshandel op straat”: Binnen de Regionale aanpak van ondermijning wordt momenteel gewerkt aan de campagne ‘Jeugd en drugshandel’. Deze campagne heeft als doel ouders te helpen signalen van verandering bij hun kind te herkennen, hen handvatten te geven om het gesprek aan te gaan en te laten zien waar zij ondersteuning kunnen vinden. De boodschap verschuift van ‘mijn kind doet dat niet’ naar ‘mijn kind doet dat wel’. Het eerste deel van de campagne wordt naar verwachting in het eerste kwartaal van 2026 gelanceerd. De ondersteunende rol die wij pakken op diverse beleidsterreinen als het gaat om preventie is via samenwerking met schoolbesturen, voorlichtingen aan jongeren (denk aan VNN, bureau Halt). Ook hebben we jongerenwerkers vanuit Sociaal werk De Schans in de wijken. Aanvullend zijn we op alle scholen aanwezig via een schoolcontactpersoon of een sociaal maatschappelijk werker om signalen van behoeften op te pikken.

Vragen vanuit de themagroep Participatiewet.

Als themagroep participatie hebben we een gesprek met de ambtenaar gehad over de voortgang van het armoedebeleid. Daaruit blijkt dat dit succesvol is, en dat het armoedepact weer beter functioneert. Graag horen we van de wethouder of hij dit ook zo ziet, wat hij als belangrijk succes van het armoedebeleid ziet, en wat er nodig is om dit te kunnen continueren. Of wellicht nog succesvoller te maken?

De heer Lamberst geeft de volgende toelichting. We zijn tevreden over hoe het vastgestelde PvA armoedebeleid geïmplementeerd wordt. Ook de leden van het kernteam Armoedepact geven bij ons aan tevreden te zijn met hoe het nu loopt. Het succes van het armoedebeleid ligt erin dat we hiervoor een breed gedragen armoedevisie en plan van aanpak hebben opgesteld. Ook de tijdelijke aanstelling van een beleidsmedewerker armoede is van belang geweest om een flinke boost te geven aan de voorgenomen plannen. Het geheel lijkt zijn vruchten af te werpen. We moeten het echter wel de tijd geven om de effecten ervan op de lange termijn te kunnen vaststellen. 

Enkele maanden geleden zijn we als leden van de themagroep participatie bij de aftrap van het mooi programma Kansen voor kinderen geweest. Is er al iets te melden over de start van dit programma? Zijn de eerste contacten met gezinnen gelegd?

Wij zijn vooral benieuwd naar de indrukken van de wethouder, en wat er naar zijn idee nodig en wenselijk is om zowel het armoedebeleid als Kansen voor kinderen tot een succes te maken. En hoe we dat de komende jaren kunnen bereiken, of continueren.

Kansen voor Kinderen bevat twee sporen:

1. Maatwerk leveren met behulp van de doorbraakmethode

   Inmiddels hebben twee trainingssessies plaatsgevonden rondom de doorbraakmethodiek. Uitvoerend medewerkers zijn getraind, alsmede betrokken beleidsmedewerkers, relevante ketenpartners (SW De Schans, GKB, Wold&Waard) en de buddy. Daarnaast is het doorbraakteam al een paar keer samengekomen en zijn er inmiddels al twee doorbraken gerealiseerd. De doorbraaksessies worden begeleid door een ervaren coach van Kansen voor Kinderen. De betrokken kwaliteitsmedewerker stelt een werkproces vast, i.o. met de betrokken uitvoerende medewerkers. Er zijn al twee doorbraken gerealiseerd.

2. Gezinnen in armoede intensief ondersteunen door de inzet van een ervaringsdeskundige buddy

   Gezinnen die een buddy kunnen gebruiken worden aangemeld bij de projectcoördinator van De Schans die zorgt voor de matching met een buddy. Hiervoor is een werkroute opgesteld. Op dit moment zijn er vier aanvragen geweest van gezinnen. Twee worden  inmiddels begeleid door een buddy. Een gezin heeft zich teruggetrokken en bij een gezin vindt binnenkort de intake plaats. De buddy is eveneens in dienst van SW De Schans. De eerste indrukken zijn positief, maar we zijn nog te kort bezig om echt al resultaten te zien. 

   Wethouder Nederveen bedankt iedereen voor de betrokkenheid, inzet en samenwerking en deelt namens de gemeente een presentje uit. 

Afscheid van drie ASDW leden

HW geeft een woord van dank aan de drie leden die de ASDW hebben verlaten of gaan verlaten, ieder vanuit een persoonlijke context. 

Rondvraag / Sluiting

HW bedankt eenieder voor zijn/haar inbreng, in het speciaal de wethouders en sluit de vergadering.