Terugkoppeling gespreksavond De Wilp 25 november 2025

• Locatie: Dorpshuis de Wilp
• Aanwezigen: Inwoners gebied, grondeigenaren en andere belanghebbenden. Er waren zo’n 30 aanwezigen. 

De gespreksbijeenkomst

De gespreksavond is een vervolg op de inloopavond van 28 oktober in Zevenhuizen. Op deze eerste avond zijn verscheidene thema's besproken met de aanwezige inwoners. 

Op 25 november was de tweede bijeenkomst in de Wilp. Op de gespreksavond is de gemeente in gesprek gegaan met inwoners die meer wilden weten en hun ideeën en gebiedskennis wilden delen. De opzet van deze avond was om in te gaan op de inhoudelijke overwegingen die in de tender moeten komen. Tijdens deze avond is nagedacht over hoe de tender vorm moet krijgen in de situatie als er een gebiedstransformatie met zonnepark komt. 

Er waren zo’n 30 geïnteresseerden op de gespreksavond. De toon van de avond was kritisch en opbouwend. In deze terugkoppeling leest u de veel gestelde vragen en feedbackpunten. De feedbackpunten worden door de gemeente meegenomen in de uiteindelijke tender. Deze wordt na goedkeuring op de projectpagina gepubliceerd.

Wanneer u naar aanleiding van dit verslag nog vragen of opmerkingen heeft, dan kunt u contact opnemen met Wierd Folkertsma via: gebiedstransformatie@westerkwartier.nl .

Feedback en vragen 

Naast dat er werd meegedacht over de ontwikkelingen in het zuidelijk Westerkwartier, deelden verschillende aanwezigen ook hun zorgen over wat de ontwikkelingen kunnen betekenen.

In onderstaande tekst worden veelgemaakte opmerkingen per onderwerp gebundeld en beantwoord. Enkele quotes van aanwezigen tijdens de gespreksavond: 

• “In het gebied aan de rand van Leek bevinden zich oerlagen. Die moeten wel beschermd blijven, dit is oeroud gebied.”
• “Het goede plan op de goede plek”
• “Geen zonnepark in Westerkwartier”
• “Wees realistisch”
• “Combineer het zonnepark met het vasthouden van water (voor agrarisch gebruik)”

Opgave en locatie 

De gemeente heeft in haar beleid het Zuidelijk Westerkwartier benoemd als kans voor een gebiedstransformatie. Deze locatie staat ook opgenomen in de RES1.0 lijst (Regionale Energie Strategie) van de gemeente. In het geval dat een ontwikkeling gerealiseerd wordt, vindt deze plaats in het aangegeven gebied (zie afbeelding 1). Op afbeelding 1 worden, naast het zoekgebied, ook de landschappelijke opgaves weergegeven. Deze zijn tot stand gekomen door landschappelijk onderzoek en kennis uit het gebied. 

Afbeelding 1: Het zoekgebied met bijhorende landschappelijke opgaves

Landschap 

Er wordt bij het opstellen van de maatschappelijke tender onder andere gekeken naar de verschillende soorten landschappen en opgaven in het zoekgebied. Op sommige plekken is daardoor gemakkelijker een gebiedstransformatie efficiënt en effectief te combineren met de opwek van zonne-energie. Daarnaast worden sommige plekken uitgesloten van ontwikkeling, omdat dit mogelijke uitbreidingslocaties bij het dorp zijn (zie afbeelding 2). Afbeelding 2 is samengesteld op basis van de landschapstypen en bijhorende opgaven en andere opgaven die de gemeente in het gebied voorziet. Deze afbeelding is als concept getoond op de gespreksavond. 

Afbeelding 2: Mogelijkheden binnen het zoekgebied

Afbeelding 2 toont in welke deelgebieden de gemeente denkt dat een gebiedstransformatie samen kan gaan met de opwek van zonne-energie. Ook laat het zien waar de gemeente grotere opgaves ziet en welke gebieden uitgesloten zijn van ontwikkeling. De landschappelijke transformatie kan in elk gebied plaatsvinden (bijvoorbeeld ter versterking van houtsingels of aanvullend op NNN-gebied). Wel is het van belang dat de gebiedstransformatie een geheel vormt met het opwekken van duurzame energie (beide opgaves mogen niet te ver uit elkaar liggen). 

De uitleg bij de kaart over de verschillende gebieden, vonden sommige aanwezigen niet duidelijk. Zo werd gesteld dat ‘kansarm’ ook (zo goed als) uitgesloten was voor een ontwikkeling. Dit is niet het geval. Wel zien we hier als gemeente een grotere opgave dan in de groene gebieden. De kaart wordt naar aanleiding van de gespreksavond nog aangepast met andere kleuren en terminologie. Er vind geen aanpassing van de gebieden plaats. De definitieve kaart wordt gepubliceerd in de tender. Deze kaart is een hulpmiddel voor initiatiefnemers bij het zoeken naar een locatie. Er is nog geen locatie van een initiatief bekend, omdat dit aan de mogelijke initiatiefnemer is en niet aan de gemeente. 

Het zonnepark moet bijdragen aan andere opgaven en wordt bij voorkeur niet gerealiseerd op de beste landbouwgrond. Op de gespreksavond werd aangegeven dat er al veel uitdagingen in de landbouw zijn. De gemeente erkent dat het landelijk gebied vele opgaven kent, ook de landbouw. De gemeente stuurt dan ook nadrukkelijk niet op een zonnepark met maar één functie. Verschillende onderdelen worden actief gestimuleerd in de tender: een landschappelijke transformatie (boven op de reguliere inpassing) of een combinatie van agrarisch gebruik in combinatie met het opwekken van duurzame energie. Daarnaast gaf een deel van de aanwezigen aan geen voorstander te zijn van een gebiedstransformatie en willen het landschap zoals het nu is behouden. 

Analyse deelgebieden (zie afbeelding 2)

In groepen is gekeken naar de verschillende soorten landschap in het zuidelijk Westerkwartier. Hiervoor werden verschillende tips aangedragen, voor de verschillende soorten landschap in het gebied. Denk aan het combineren met tegengaan van veenoxidatie, verhogen of op peil houden van het waterpeil, of rekening houden met oeroude lagen in het landschap. 

Er werd aangegeven dat de percelen in deelgebied 5 (houtsingels- en landgoederengebied) niet efficiënt zijn voor een zonnepark. De initiatiefnemer moet rekening houden met de mogelijkheden die het landschap biedt. In het houtsingels- en landgoederengebied betekent dat bijvoorbeeld smalle stroken land en schaduwwerking van aangrenzende bomen en struiken op de panelen.

In deelgebied 10 ligt een verbindingszone tussen het NNN-gebied landgoed Coendersborg en het natuurgebied voorbij Allardsoog. Aanwezige gebruikers gaven aan dat deze verbindingszone al mooi is en zij hier geen zonnepark langs de randen ervan zien ontstaan. 

Kwaliteit en omgeving 

De kwaliteit van de plannen was ook onderwerp van gesprek. Een aanwezige gaf aan: 

“Mooie beloftes van een initiatiefnemer leiden niet altijd tot een mooi plan. Hoe borgen we de kwaliteit van de beloofde plannen?” De gemeente wil een kwalitatief goed plan én uitvoering daarvan. Daarom vraagt zij initiatiefnemers een concreet en haalbaar plan aan te leveren. De initiatiefnemer moet hiervoor een plan van aanpak aanleveren. Door een uiteindelijke vergunning (na het doorlopen van de vergunningsprocedure) zorgt de gemeente ervoor dat de beloofde plannen ook uitgevoerd worden. 

Aanwezigen wezen erop dat het aanleggen van benodigde kabels naast de hoge kosten, ook veel hinder en langjarige hersteltijd van de bodem vragen. Daarom lijkt het logisch om direct bij het hoogspanningsstation Vierverlaten een park te realiseren. Rondom Vierverlaten zijn er al veel (landschappelijke) opgaves en plannen. Daarnaast vroegen aanwezigen zich af wat er na 25 jaar, na het aflopen van de gebruikstermijn van het zonnepark, met het park en de grond gaat gebeuren. In het ontwerp nemen we op dat de ontwikkeling zorgt voor positieve effecten, nu en in de toekomst. Daar hoort ook bij dat het einde van de vergunningsperiode, panelen moeten worden opgeruimd en gerecycled, en de gebiedstransformatie blijft bestaan. 

Participatie en lokale betrokkenheid

Aanwezigen gaven aan dat zij het gevoel hebben dat ze voor een voldongen feit staan: namelijk dat er een zonnepark in het zoekgebied komt van een flinke omvang. Dat is niet zeker. De gebiedstransformatie is opgenomen in het gemeentelijke beleid (RES1.0, Omgevingsvisie en de Visie Hernieuwbare Elektriciteit) en is hiermee vastgesteld door de gemeenteraad. De gemeente Westerkwartier verlangt een grote landschappelijke ‘plus’ van initiatiefnemers. Het tenderdocument schetst deze kaders voor initiatiefnemers. Een project gaat pas door wanneer er door een initiatiefnemer aan alle wettelijke- en ruimtelijke kaders voldaan heeft. Als deze door geen enkele initiatiefnemer wordt behaald, gaat het project niet door en wordt gezocht naar een andere invulling van de energieopgave van de gemeente. 

Ook werden zorgen geuit over winstgevendheid van de energie en de huidige netcongestie. Nederland elektrificeert in hard tempo. De energie die we gebruiken willen we zo duurzaam mogelijk opwekken. Er zijn daarom afspraken gemaakt over hoeveel energie elke gemeente opwekt (de RES1.0 afspraken). Dit komt overeen met de verwachte energievraag in de gemeente. De gemeente ziet dat lokale netten niet altijd berekend zijn op de hoeveelheid elektriciteit die we nu opwekken en gebruiken. Er wordt door de netbeheerders hard gewerkt aan het vergroten van de capaciteit van het net. Daarnaast wordt dit park naar alle waarschijnlijkheid direct aangesloten op het hoogspanningsnet. De initiatiefnemer moet in samenwerking met de netbeheerder zorgen voor de aansluiting van het park. 

Slot 

De gemeente dankt de aanwezigen hartelijk voor hun inbreng. Daarmee scherpen we de eisen in de maatschappelijke tender verder aan. Uiteindelijk besluit het college van burgemeester en wethouders over de openstelling van de tender.

Meer informatie

Meer informatie over het verloop van het gehele traject staat op de procespagina.