Eerder Aanvragen transportcapaciteit voor woningbouw- en onderwijsprojecten

De ruimte op het elektriciteitsnet is schaars. Dat noemen we netcongestie. Hierdoor is het niet vanzelfsprekend dat voor nieuwe ontwikkelingen op het gewenste moment voldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Dit kan de voortgang van woningbouw- en onderwijsprojecten vertragen.

Met de landelijke werkwijze Eerder Aanvragen kan voor woningbouw- en onderwijsprojecten eerder in het planproces transportcapaciteit worden aangevraagd. De gemeente Westerkwartier doet mee aan deze werkwijze.

Initiatiefnemers kunnen hun projecten van 19 augustus tot en met 2 september 2026, 23.59 uur aanmelden bij de gemeente.

Waarom Eerder Aanvragen?

Woningbouw- en onderwijsprojecten kennen vaak een lange voorbereidingstijd. Transportcapaciteit wordt daardoor soms pas aangevraagd als een project al ver is uitgewerkt. Door netcongestie kan dat te laat zijn.

Met Eerder Aanvragen kunnen projecten eerder in het proces worden aangemeld. De gemeente verzamelt de aanmeldingen. Een onafhankelijke commissie beoordeelt de projecten aan de hand van de vastgestelde beleidsregels en bepaalt op basis daarvan de volgorde waarin de projecten bij Enexis worden ingediend. Enexis beoordeelt vervolgens de aanvragen voor transportcapaciteit.

Wie kan een project aanmelden?

Ontwikkelaars, particulieren en andere initiatiefnemers met een woningbouw- of onderwijsproject in de gemeente Westerkwartier kunnen een project aanmelden.

Het kan bijvoorbeeld gaan om:

  • nieuwbouw van woningen
  • sloop en nieuwbouw
  • uitbreiding van een bestaand gebouw met extra woningen
  • transformatie van een bestaand gebouw naar woningen
  • nieuwbouw of verbouw van een school waarvoor extra transportcapaciteit nodig is. 

Ook de gemeente meldt eigen woningbouw- en onderwijsprojecten aan.

Welke projecten komen niet in aanmerking?

Eerder Aanvragen is niet bedoeld voor bijvoorbeeld de verduurzaming van bestaande woningen, uitbreiding van bestaand elektriciteitsverbruik zonder toevoeging van woningen of andere initiatieven die niet onder woningbouw of onderwijs vallen, zoals het plaatsen van een laadpaal.

Meld uw project aan

Niet alle mogelijke projecten zijn bij de gemeente bekend. Heeft u een woningbouw- of onderwijsproject in de gemeente Westerkwartier dat mogelijk in aanmerking komt? Meld uw project dan tijdig aan.

Ook projecten die eerder in het kader van de overgangsregeling zijn aangemeld, vragen we opnieuw aan te melden. Zo voorkomen we dat deze projecten buiten de nieuwe procedure vallen.

Hoe gaat het proces verder?

Na uw aanmelding controleert de gemeente of de benodigde informatie compleet is. Als informatie ontbreekt, kan de gemeente u vragen deze aan te vullen.

Na sluiting van de aanvraagperiode beoordeelt een onafhankelijke commissie de projecten aan de hand van de vastgestelde beleidsregels. Op basis daarvan wordt de volgorde bepaald waarin projecten bij Enexis worden ingediend.

De voorlopige volgordelijst wordt op 7 september 2026 bekendgemaakt. Belanghebbenden kunnen daarna binnen tien kalenderdagen schriftelijk reageren. De ontvangen reacties worden betrokken bij de definitieve volgordelijst. Deze wordt naar verwachting op 21 september 2026 vastgesteld. 

Vanaf 1 oktober worden de projecten gefaseerd bij Enexis ingediend. Enexis beoordeelt vervolgens de aanvragen.

Aanmelding betekent niet dat een project doorgaat

Voor Eerder Aanvragen moet meerdere jaren vooruit worden gekeken. Daardoor kunnen ook mogelijke ontwikkelingen worden aangemeld die nog in een vroege fase zitten en waarover nog geen definitieve besluiten zijn genomen.

Een aanmelding betekent daarom niet dat vaststaat dat een woningbouw- of onderwijsproject doorgaat. Ook gegevens over bijvoorbeeld het aantal woningen of de planning kunnen bij projecten in een vroege fase nog veranderen.

De gebruikelijke planvorming en besluitvorming blijven nodig. Waar participatie onderdeel is van de verdere planvorming, blijft dit proces eveneens van toepassing.

Geen garantie op transportcapaciteit

Een aanmelding of een plaats op de gemeentelijke volgordelijst geeft geen garantie op beschikbare transportcapaciteit.

Enexis beoordeelt de aanvragen. Bij een positief prioriteitsoordeel wordt een project in de prioritaire wachtrij geplaatst. Ook dat betekent niet dat direct transportcapaciteit beschikbaar is. De mogelijkheden blijven afhankelijk van de beschikbare ruimte op het elektriciteitsnet en de voortgang van netverzwaringen. 

Wat zijn de kosten?

Aan het aanmelden van een project bij de gemeente zijn geen directe kosten verbonden.

Voor de uiteindelijke aansluiting en het transport kunnen wel de reguliere tarieven van Enexis gelden.

Welke voorwaarden gelden?

  • U bent verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van de gegevens die u aanlevert. 
  • Aanmelding voor Eerder Aanvragen staat los van eventuele planologische procedures, vergunningen en andere besluiten die voor een project nodig zijn. 
  • Een plaats op de gemeentelijke volgordelijst geeft geen garantie op transportcapaciteit. 
  • Enexis beoordeelt uiteindelijk de aanvraag voor transportcapaciteit. 
  • Persoonsgegevens worden verwerkt volgens de geldende privacywetgeving. 

Vragen?

Heeft u vragen over Eerder Aanvragen of het aanmelden van uw project? Neem dan contact op via netcongestie@westerkwartier.nl.

Veel gestelde vragen

Waarom doet Westerkwartier mee aan Eerder Aanvragen?

Netcongestie kan gevolgen hebben voor woningbouw- en onderwijsprojecten. Met Eerder Aanvragen ontstaat de mogelijkheid om eerder in het proces transportcapaciteit aan te vragen. De gemeente wil voorkomen dat projecten in Westerkwartier deze mogelijkheid missen.

Waarom is de aanvraagperiode zo kort?

De landelijke werkwijze is de afgelopen maanden verder uitgewerkt. Volgens de informatie uit het projectteam zijn de modelbeleidsregels en het uiteindelijke werkproces op 9 juli beschikbaar gekomen en zijn er daarna nog ontwikkelingen geweest. Tegelijkertijd start de eerste indieningsronde bij Enexis al op 1 oktober. Daardoor is de voorbereidingstijd kort. Daarom informeren we bekende initiatiefnemers actief en maken we de aanvraagmogelijkheid daarnaast breed bekend.

Waarom moeten eerder aangemelde projecten opnieuw worden aangemeld?

Er bestaat nog onzekerheid over de afhandeling van projecten die eerder binnen de overgangsregeling zijn ingediend. Om te voorkomen dat deze projecten buiten de nieuwe procedure vallen, worden deze projecten opnieuw meegenomen. 

Waarom staat mijn dorp, straat of een locatie op een lijst met woningbouwprojecten? Is al besloten dat daar woningen komen?

Nee, door de schaarste op het elektriciteitsnet moet de gemeente mogelijke toekomstige ontwikkelingen eerder in beeld brengen dan voorheen. Daardoor kunnen ook projecten of locaties op de lijst staan waarover nog geen definitief besluit is genomen. Vermelding op de lijst betekent dus niet dat vaststaat dat op deze locatie woningen worden gebouwd.

Waarom meldt de gemeente een project aan als nog niet duidelijk is of het doorgaat?

Wanneer wordt gewacht totdat alle planvorming en besluitvorming is afgerond, bestaat het risico dat transportcapaciteit te laat wordt aangevraagd. Eerder Aanvragen is juist bedoeld om dit eerder in het ontwikkelproces te doen. 

De aanvraag loopt niet vooruit op het besluit of de ontwikkeling uiteindelijk doorgaat.

Op de lijst staat een aantal woningen. Staat dat aantal dan al vast?

Niet per definitie. Om de mogelijke toekomstige elektriciteitsbehoefte te kunnen bepalen, zijn gegevens over de omvang van een project nodig. Bij projecten die nog in een vroege fase zitten, kan het daarom gaan om een inschatting.

Het uiteindelijke aantal woningen wordt bepaald binnen het reguliere plan- en besluitvormingsproces.

Heeft participatie nog wel zin als het project al voor transportcapaciteit is aangemeld?

Ja, de aanvraag gaat over de mogelijke toekomstige behoefte aan transportcapaciteit. Daarmee wordt geen besluit genomen over de ruimtelijke ontwikkeling zelf.

Als participatie onderdeel is van de verdere planvorming, blijft deze gewoon onderdeel van het proces. De uitkomst daarvan staat niet vast doordat een project voor transportcapaciteit is aangemeld.

Waarom zet de gemeente een project op de lijst als nog niet zeker is dat het doorgaat?

De gemeente moet rekening houden met twee risico's. Te laat aanmelden kan betekenen dat transportcapaciteit pas later kan worden aangevraagd en een ontwikkeling daardoor vertraging oploopt. Tegelijkertijd kan vroeg aanmelden betekenen dat een mogelijke ontwikkeling eerder openbaar wordt dan binnen het reguliere proces gebruikelijk is.

Daarom kan de gemeente ook mogelijke ontwikkelingen aanmelden, zonder daarmee vooruit te lopen op de uiteindelijke besluitvorming.

Bepaalt de gemeente welke projecten stroom krijgen?

Nee, de gemeente bepaalt volgens de beleidsregels de volgorde waarin projecten worden ingediend. Enexis beoordeelt vervolgens de aanvragen. 

Betekent een hoge positie op de lijst dat een project zeker transportcapaciteit krijgt?

Nee, ook een positief oordeel en plaatsing in de prioritaire wachtrij geven geen garantie op transportcapaciteit. Een reguliere aanvraag blijft bovendien nodig. De realisatie blijft afhankelijk van netcapaciteit en de voortgang van netverzwaringen. 

Waarom benadert de gemeente sommige ontwikkelaars rechtstreeks? Is dat wel eerlijk?

Vanwege de zeer korte aanvraagperiode informeren we bekende initiatiefnemers actief. Tegelijkertijd maken we de aanvraagmogelijkheid via de gemeentelijke website, gemeentepagina en social media breed bekend.

Voor alle projecten gelden vervolgens dezelfde vastgestelde beleidsregels

Beleidsregels