“De Staat moet haar verantwoordelijkheid blijven nemen voor de veiligheid en bescherming van de unieke leefomgeving en belangen van inwoners. Ook wanneer een andere partij kleine gasvelden overneemt.” Zo luidt de oproep van wethouder Hielke Westra van gemeente Westerkwartier. Hij herhaalt deze oproep na de quick scan die de Rijksuniversiteit Groningen in opdracht van de gemeente deed naar de kleine gasvelden.

In oktober 2021 deelde de Nederlandse Aardoliemaatschappij B.V. (NAM) het plan om de kleine gas- en olievelden op land en op zee onder te brengen in vier nieuwe BV’s. Op termijn kan hier een nieuwe eigenaar voor worden gezocht. De kleine velden in de gemeente Westerkwartier maken onderdeel uit van deze verkoopplannen. Het gaat hier om 14 kleine velden. De oorspronkelijke totale gasvoorraad van deze kleine velden wordt geschat op zo’n 56 miljard kuub. Het lijkt erop dat er in deze velden nog zo’n op 11 miljard kuub gas zit. Het Groningenveld en de beide gasopslagen in Norg en Grijpskerk zijn geen onderdeel van deze voorgenomen verkoop.

Verkennend onderzoek

Dit nieuws was voor de gemeente Westerkwartier aanleiding om een verkennend onderzoek uit te laten voeren. In dit onderzoek kwamen verschillende zaken aan de orde: om hoeveel gasvelden gaat het precies, hoe veel gas zit daar nog in, voor wie zijn deze gasvelden interessant en hoe ziet de toekomst van deze velden eruit. En, niet onbelangrijk: wat betekenen deze ontwikkelingen voor de schadeafhandeling als gevolg van de mijnbouwactiviteiten in de regio. Het onderzoek is uitgevoerd door professor Machiel Mulder, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Met andere overheden en geïnteresseerden wordt gesproken over hoe er gezamenlijk opgetrokken kan worden in de richting van de Staat.

Huidige verplichtingen blijven gelden

Professor Mulder onderstreept dat als een partij de kleine velden overneemt, dezelfde verplichtingen gelden als die nu voor de NAM gelden. Hieronder vallen ook de vergoedingsverplichtingen ten aanzien van gevolgschade en het opruimen van de productielocaties wanneer de productie is stopgezet. Er zal dan ook niets veranderen aan de voorwaarden waaronder de winning plaatsvindt, en dus verandert er ook voor de juridische bescherming van inwoners niets.

De rol van de Staat

De Nederlandse Staat is op verschillende manieren betrokken bij de winning van aardgas. Zo treedt het niet alleen op als vergunningverlener bij winningsplannen en opslagplannen, maar heeft het ook een aandeel in de opbrengsten en is deelnemer aan projecten. Dit gebeurt via Energie Beheer Nederland (EBN). Bij veel velden  heeft EBN een belang van 40%. Als EBN voor een groter deel meedoet, kan dat bijdragen aan de veiligheid en bescherming van de leefomgeving en de belangen van onze inwoners. Daarover gaat de gemeente Westerkwartier in gesprek met gemeenten in de regio en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Kleine velden interessant

Voor grote bedrijven zijn bijna lege gasvelden meestal minder interessant. Zij stoten de velden dan af. Er zijn bedrijven die zich hebben gespecialiseerd in de winning van reserves in moeilijk toegankelijke gebieden of reserves die al grotendeels zijn leeg geproduceerd. Voor hen gelden dus dezelfde regels en richtlijnen, ook in schadeafhandeling en het netjes achterlaten van een locatie als de winning daar stopt.